21 lipca 2021
Zauważyłeś,

Artykuły z tej kategorii

W tym tygodniu zgodnie z zapowiedzią będziemy krążyć wokół tematu motywacji. To kwestia dość problematyczna, zwłaszcza podczas długotrwałych kursów. Obecnie nie pomaga też pora roku – z doświadczenia wiem, że styczeń i luty to te miesiące, kiedy wielu Uczniów (i Nauczycieli 😉) dopada niemoc. Jest środek roku szkolnego, do wakacji jeszcze daleko, za oknem zimno – raczej nie sprzyja to motywowaniu się do pracy i nauki.

W tej serii wpisów i postów na moim fanpage’u [KLIK] będę chciała pokazać Ci jak ja motywuję swoich Uczniów, z jakich metod motywacji korzystam, a także jakie techniki uważam za niezbyt dobre.

Dziś chciałabym poruszyć kwestię feedback’u i pozytywnego wzmocnienia. O tym jak właściwie dawać Uczniowi informację zwrotną na zajęciach pisałam w tym artykule [KLIK].

Teraz kilka słów o pozytywnym wzmocnieniu.

Pewnie gdzieś już spotkałeś się z tym określeniem. Swoje korzenie ma przede wszystkim w edukacji i terapii behawioralnej, a za jego „ojca” uważa się B.F. Skinner’a – amerykańskiego psychologa zajmującego się właśnie terapią behawioralną.

Na czym polega pozytywne wzmocnienie?

Krótko mówiąc – jest to procedura mająca na celu umocnienie pożądanych zachowań obejmująca wszelkiego rodzaju działania, dzięki którym nasz Uczeń utrwali prawidłowe wzorce (czyli te, których od niego oczekujemy). Innymi słowy – mamy mu pokazać pozytywne skutki konkretnych działań i przez to dać do zrozumienia, że jego wysiłek nie idzie w las 😊 Nie oznacza to wyłącznie pochwał za dobre zachowanie! O NIE! Jedną z technik pozytywnego wzmocnienia jest również usuwanie niechcianego przez Ucznia elementu jako nagroda za pożądane zachowanie (np. nauczył się ładnie słówek na kartkówkę, więc na następny raz zadajemy mu 1 zadanie domowe mniej).

Jak w praktyce zastosować pozytywne wzmocnienie podczas pracy z Uczniem?

Poniżej przedstawię kilka praktycznych zastosowań tej procedury – wiedza wzięta z literatury i własnego doświadczenia 😉

  1. Jasno określ zachowania/postawy pożądane u Ucznia – może to być np. cotygodniowe przygotowanie krótkiej pracy pisemnej, nauczenie się pewnej puli słówek, wymiana wiadomości z Tobą wyłącznie w języku obcym, odpowiadanie na Twoje pytania tylko w języku obcym (choćby z błędami) itp. Przedstaw je Uczniowi na samym początku kursu – najlepiej, abyście wspólnie ustalili zakres, częstotliwość i warunki. Dzięki temu Uczeń poczuje, że ma moc sprawczą i staje się odpowiedzialny za swój proces uczenia się. Z doświadczenia podpowiem, że w tej kwestii bardzo przydaje się spisanie tych zasad na kartce – DOSŁOWNIE! Może to być w formie kolorowego plakatu (z młodszymi grupami wiekowymi), ale też zwykły plik w Wordzie da radę 😉 Podpis Twój i Ucznia/Uczniów pod sporządzonym „kontraktem” daje poczucie zobowiązania – sprawdzone!
  2. Nie przesadzaj z pochwałami! Nie chodzi o to, aby za każde poprawnie wypowiedziane zdanie czy wypełnione ćwiczenie zasypywać Ucznia komplementami na temat jego geniuszu :P Oczywiście – proste „dobra robota” czy „brawo” w różnych językach świata nie zaszkodzi, ale nie bez przerwy!
  3. Zamiast ustnych pochwał stosuj też działania niewerbalne – jako „nagroda” za pożądane zachowanie posłużyć może obejrzenie fragmentu ulubionego serialu (w języku obcym of course), chwila spędzona na zabawie czy nawet na wspólnym relaksie! Wszystko zależeć będzie od konkretnego przypadku, ale pamiętaj, że celem pozytywnego wzmocnienia jest utrwalanie pożądanych zachowań. Koniec końców każdego z nas najbardziej motywuje fizycznie odczuwalny pozytywny efekt naszego działania, a nie tylko „uścisk ręki prezesa” 😉

Pozytywne wzmocnienie a kara

Jak zapewne już zauważyłeś, procedura pozytywnego wzmocnienia nijak ma się do stosowania kar. Według założeń Skinner’a kara, czyli zabieranie nam tego, co dla nas ważne/przyjemne/pożądane, demotywuje nas do działania. Stąd też wdrażając pozytywne wzmocnienie na swoich zajęciach zapomnij o karnych kartkówkach czy zadaniach domowych za niepożądane zachowania. Zgodnie z tą teorią zastosowanie pozytywnego wzmocnienia z czasem doprowadzi do wyeliminowania tych niechcianych zachowań – Uczeń najzwyczajniej w świecie zrozumie, że bardziej „opłaca” mu się zrobić to, czego od niego oczekujemy.

A tym samym jego poziom motywacji do nauki będzie stale wysoki!

Jak łączę feedback z pozytywnym wzmocnieniem?

Na koniec kilka moich sposobów na dwie pieczenie na jednym ogniu, dzięki którym przyczyniam się do podtrzymania odpowiedniego poziomu motywacji moich Uczniów (bez względu na wiek):

  1. Regularnie zwracam ich uwagę na postępy, które czynią – mogą to być nawet najdrobniejsze rzeczy typu „Spójrz! Jeszcze kilka tygodni temu nie umiałeś przedstawić się po angielsku, a dziś jesteś w stanie powiedzieć już kilka zdań o sobie bez żadnego błędu!”. Doświadczenie pokazuje, że ludzie często nie zwracają uwagi na takie małe sukcesy, bo gdzieś na horyzoncie dążą do osiągnięcia czegoś wielkiego. Pokaż im, że osiągnięcie czegoś wielkiego następuje krok po kroku i ważne, aby każdy z tych kroków zauważać.
  2. Dotrzymuję danego słowa – jeżeli obiecałam, że za przygotowanie konkretnej pracy będzie „nagroda” w postaci filmu/swobodnej konwersacji/zabawy językowej – tak być musi! Dobry nauczyciel to też słowny nauczyciel – pamiętaj 😉
  3. Dając Uczniowi informację zwrotną (nie na każdych zajęciach) pomagam mu również w wytyczaniu nowych celów w nauce – dzięki temu on ciągle ma poczucie rozwoju i „zaliczania” kolejnych etapów. Przez to poziom jego motywacji nie spada. Ważne jednak, aby te cele były realne – najlepiej formułowane zgodnie z techniką S.M.A.R.T. Więcej o stawianiu celów pisałam w tym artykule [KLIK].

Pamiętaj – rola Nauczyciela w motywowaniu Ucznia do pracy jest naprawdę ogromna! To Ty jesteś w stanie rozpalić w nim tę wewnętrzną motywację do nauki, a to jest naszym celem 😉 W kolejnym artykule przybliżę Ci nieco teorię dotyczącą rodzajów motywacji. Do zobaczenia!

Feedback i pozytywne wzmocnienie

24 stycznia 2021